آیا زردشتیان آتش پرستند؟
کد خبر: ۷۸۸۰
تعداد نظرات: ۱۹ نظر
تاریخ انتشار: 2015 August 19    -    ۲۸ مرداد ۱۳۹۴ - ۰۸:۲۶
جواب بنده شاید عاشقان و دوستداران فرهنگ و تمدن کهن و باستانی ایران را در نگاه نخست متعجب و عصبانی کند. چاره ای نیست باید با قاطعیت بگویم: بله...
آیا زردشتیان آتش پرستند؟ آیا زردشتیان آتش پرستند؟

جواب بنده شاید عاشقان و دوستداران فرهنگ و تمدن کهن و باستانی ایران را در نگاه نخست متعجب و عصبانی کند.

چاره ای نیست باید با قاطعیت بگویم: بله... زردشتیان از دوران باستان که بنا بر نظر خانم دکتر «مری بویس» باستان شناس بنام و متخصص فرهنگ و تمدن ایران باستان و آیین زردشتیان، در طول تاریخ قدمتی حداقل 3000 ساله دارند، « آتش پرست»' بوده اند و هم اکنون نیز هستند... نهادن این نام بر هم میهنان زردشتی، هر چند کلامی درست است، بدون توجه به معنی اصلی آن به کار می رود. به همین سبب گویندگان این واژه خطاب به زردشتیان از این ترکیب که خود شاید از زردشتیان شنیده و یا از منابع دیگر خوانده باشند، عموما در جهت بیان خدا پرست نبودن یا تشکیک در آن استفاده می کنند که علت اصلی آن، نه دشمنی و عناد بلکه ندانستن معنای صحیح واژه ی فارسی «پرست» است.

آیا زردشتیان آتش پرستند؟

توضیح می دهم؛

در فرهنگ عامه و رایج و حتی در میان برخی دوستداران و پژوهشگران فرهنگ ایرانی، بسیاری دو واژه ی «عبادت» و «پرستش» یا «پرستیدن» را دو معنای واحد در زبان عربی و فارسی می دانند. چنانکه «عبادت خداوند» و «پرستش یا پرستیدن خداوند» در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی ما و در زبان فارسی کنونی دقیقا یک معنا دارد. آری، پس از تثبیت دین مبین اسلام میان ایرانیان، «عبادت» و «پرستش» رفته رفته هم معنا شدند و در میان مسلمانان ایرانی به یک معنا به کار رفتند.

اما با رجوع به «فرهنگ ریشه شناسی فارسی»، اثر پاول هرن و هانریش هوبشمان و ترجمه و گواه های فارسی و پهلوی دکتر جلال خالقی مطلق در همین اثر، درمی یابیم که واژه ی «پرست» در معنای باستانی ایرانی «دور (پیرامون) کسی ایستادن» یا در بیانی ساده تر «مراقبت کردن» معنا می دهد. چنانچه هم اکنون نیز واژه ی پر بسامد و پر تکرار «پرستار» در بیمارستان هایمان درست با معنای باستانی آن یعنی ''مراقبت و مواظبت کننده'' تطبیق دارد.

زردشتیان ایران که میراث دار فرهنگ کهن ایرانند، هم اکنون در کنار برادران مسلمان ایرانی خود که آیین زردشت و کتب زردشتی و زردشتیان را میراث بزرگ ملی و فرهنگی خود می دانند، به آرامش زندگی می کنند. رسول الله زردشتیان را اهل کتاب برشمردند و اینچنین بر «خداپرست» بودن ـ البته به معنای عبادت کنندگان خداوند یکتا ـ تأکید کردند.

بر همین اساس است که امروزه و از دورانی دورتر، جدای از احترام و اعتماد فراوان هم میهنان زردشتی که در میان هم میهنان دیگرمان برخوردارند و در استان هایی مانند کرمان و یزد بیشتر نمود دارند، در مجلس شورای اسلامی نیز نماینده ی زردشتیان ایران در امر نگاشتن قانون سرزمین نیاکانش صاحب اختیار است.

این مهم را گفتم تا بدانیم اولا «آتش» با تمام ویژگی هایش به عنوان نمادی از روشنی و پاکی و اعتلا و زدودن تاریکی و جهل از عناصر مورد احترام بسیاری از فرهنگ ها و تمدن هاست و زردشتیان و ایرانیان کهن نیز پرستار و مراقبت کننده ی آتش بودند و هستند.

در آیه 35 سوره شریفه نور «اللَّهُ نُورُ السَّمَوَتِ وَالْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ کَمِشْکَوهٍ فِیهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِى زُجَاجَهٍ الزُّجَاجَهُ کَأَنَّهَا کَوْکَبٌ دُرِّىٌّ یُوقَدُ مِن شَجَرَهٍ مُّبَرَکَهٍ زَیْتُونَهٍ لَّا شَرْقِیَّهٍ وَلَا غَرْبِیَّهٍ یَکَادُ زَیْتُهَا یُضِى ءُ وَ لَوْ لَمْ تَمْسَسْهُ نَارٌ نُّورٌ عَلَى‏ نُورٍ یَهْدِى اللَّهُ لِنُورِهِ مَن یَشَآءُ وَ یَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثَلَ لِلنَّاسِ وَاللَّهُ بِکُلِّ شَىْ‏ءٍ عَلِیمٌ».

خداوند، نور آسمان‏ها و زمین است. مثل نور او همچون چراغدانى است که در آن چراغى (پر فروغ) باشد. آن چراغ در میان شیشه‏اى و آن شیشه همچون ستاره‏اى تابان و درخشان. این چراغ از روغن درخت پر برکت زیتون بر افروخته است، که نه شرقى است و نه غربى. (روغنش به قدرى صاف و شفّاف است) که بدون تماس آتش نزدیک است (شعله‏ور شود و) روشنى دهد. نورى است بر فراز نور دیگر. هر کس را که خداوند بخواهد به نور خویش هدایت مى‏کند، و خداوند براى مردم مثلها مى‏زند و به هر چیزى آگاه است نیز خداوند همچون نوری در آسمان و زمین دیده میشود که بر دل های عاشقان و سراسر گیتی می تابد و شعله ای خاموشی ناپذیر است.

و چنین است که در کلام الله هم خلوص و بزرگی خداوند به نور و روشنایی که از ویژگی های آتش است تشبیه شده است.

حال جدای از جنبه ی نمادین و معنوی آتش، توضیح اهمیت کشف آتش و اهمیت روشن نگاه داشتن آن در پیش از تاریخ بشریت برای زنده ماندن انسان ها و پیشرفت در زندگی دنیوی، خود موضوعی بس مهم است که به پیشرفت علم بشریت در طول حیات بشری ارتباط دارد و بحث جداگانه ای می طلبد. بدانیم زردشتیان پرستاران و مراقبت کنندگان از آتش هستند و در برابر خاموشی و آلودگی، نمادی از بزرگی و دانایی و روشنی و در کل جلوه ای از خداوند.

به یاد دارم که پیشترها شب عید نوروز تا پایان عید، مادرها و مادربزرگ ها چراغی در حیاط خانه ها روشن می کردند و تا روز آخر عید خاموش نمی کردند و یا جشن های بسیاری که آتش در آن نقش داشته و دارد... در نگاه به سرای باقی نیز فانوس های روشن و شمع ها بر مزار رفتگان در شب عید همراه با تلاوت کلام حق تعالی ارزش و اهمیت معنوی روشنایی آتش را به ما گوشزد می کند.

یادآوری این نکته را نیز لازم دانستم که بر ما به عنوان مسلمانان ایرانی پیرو مکتب قرآن واجب است تا با انسان هایی که مسالمت آمیز و به دور از دشمنی با خدا و بندگان خدا، بر روی کره ی خاکی زندگی می کنند، رفتاری داشته باشیم که ماحصلش دوستی و مهر و جاذبه باشد، حال چه رسد به چگونگی رفتارمان با هم میهنانمان از دیگر ادیان تصریح شده در کلام خدا و پیامبر اسلام و قانون اساسی کشور.

انسجام ملی یک ملت نهفته در احترام متقابل به تمام افراد آن ملت و کشور از هر قومیت و زبان و دین است و البته معیار نخست انسانیت است و دوستی و گذشت و عشق ورزی که تمام ادیان الهی برای تحقق آن از سوی «خداوند بخشنده و مهربان» برای بشریت فرستاده شده اند.

اشکان تقی‌پور، کارشناس ارشد فرهنگ و زبان های باستانی ایران
مولف و مدرس دانشگاه
نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱۹
در انتظار بررسی: ۸
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۹:۱۶ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۸
8
26
جای تعجب است این مقاله !!!
زرتشتیان اولین پیغمبر ایرانی را دارند؟!
کتاب دینیشان اوستا است.
خداوند را یکتا می دانند .
پس نمی توان گفت آتش پرستند هر چند که بعنوان عنصری حیاتی به آن احترام می گذارند.

هر چند که از دید من انسانها باید در پرستیدن و نپرستیدن آزاد باشند همانگونه که خاوند انها را رها و آزاد آفرید نه با دین
پاسخ ها
ناشناس
| |
۰۲:۴۶ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۹
ای کاش مطلب را با دقت بیشتری میخواندید تا متوجه معنی واژه " پرست " به معنای نگهبان یا مراقب یا پرستار میشدید و بعد نظر میدادید
امید
| |
۱۲:۰۴ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۹
فکر کنم شما فقط تیتر مطلب رو خوندید یه کم دقت بیشتری بکنید بد نیست
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۲۲ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۸
4
7
فقط خلاصه بگم
بسیار خوب
ممنون
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۲۲ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۸
5
9
فقط خلاصه بگم
بسیار خوب
ممنون
پاسخ ها
بهلول
| |
۱۸:۰۱ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۸
خوب نخواندی مقاله را گفته همان طور که پرستار مریض را نمی پرستد ؛ بلکه پرست در فارسی به معنای مراقبت است زرتشتیان از آتش مراقبت و نگهداری می کند چون خااستگاه آنان سیبری و سرد بوده آتش را عنصر مفید گرما دانسته و از آن مرقبت می کند







غ
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۲۳ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۸
4
0
فقط خلاصه بگم
بسیار خوب
ممنون
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۵:۴۵ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۸
3
15
مثلا مگه ما قبلا هم فکر میکردیم که زرتشتیان آتش پرست هستن؟واقعا اگر کسی همچین فکری میکنه درجهالت محضه.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۰۷ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۸
1
1
آفرین فرزند
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۷:۰۸ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۸
7
3
بالاخره نفهمیدیم بودند یا نه
اشکان تقی پور
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۹:۰۱ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۸
0
4
در پاسخ کامنت نخستین '' جای تعجب است این مقاله '' تعجب میکنم!... در کجای این نوشته، موارد گفته شده در کامنت این عزیز، که درست هم هستند، نقض شده است؟ اتفاقا تایید نظر ایشان است!
جالب است که تمام توضیح مقاله این است که زردشتیان '' آتش پرست '' به معنای '' عبادت کننده ی آتش'' نیستند و مانند دیگر ادیان تصریح شده در قانون اساسی خداوند یکتا دارند و دین و پیامبری که مورد تایید قرآن مجید هم هست. آتش عنصر و نماد و جلوه ای پاک از جلوه ها ی خداست و زردشتیان عزیز پرستار و احترام نگاهدار آتش هستند به عنوان جلوه ای از حضرت حق.
کل نوشته به این موضوع مهم و رفع این سوتفاهم تاریخی به سبب تفاوت برداشت از معنای واژه ی ''پرست'' در ادوار تاریخی و به لحاظ زبانی پرداخته است و این که زردشتیان آتش را مانند خداوند یکتا عبادت نمیکنند بلکه پرستار و محافظ آتش به عنوان عنصر پاک آفریده ی خداوند و جلوه ای به غایت پاک از خداوند هستند.
همانطور که حضرت حافظ به واسطه ی این احترام و جلوه ی معنوی آن میفرمایند:

از آن به دیر مغانم (1)عزیز میدارند
که آتشی که نمیرد همیشه در دل ماست

(1)مغ: روحانی زردشتی
زارع
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۳:۴۰ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۸
0
1
اشکان جان عالی بود.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۲۷ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۹
2
1
ظاهرا"زرتشتيان نيز مانند مسلمانان روزانه پنج نوبت ودر زمانهاي مشابه مسلمانان نماز ميخوانندکه اين خود نشانه صدوراحکام هردودين از منشاء واحد که همانا الله است ميباشد اما نبايد فراموش کرد که دين برتر دين اسلام است همان ديني که خداي زرتشت وساير پيامبران براي انسان برگزيده است وراه رسيدن به کمال است0
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۴۵ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۹
1
6
قبلا در شهر اهواز زردتشتیان زیادی بودند که کم شدند بسیار آدمهای خوب ومهربانی هستند . آنان خدا پرستند و به آتش احترام می گذارند والله من وقتی سردم می شود و پای بخاری گازی آتش را می بینم لذت می برم که چه نعمتی است این گاز وآتش .
آرش
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۸:۵۴ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۹
1
5
در دین زرتشت پاسداری از آب، باد (هوا) و خاک (زمین) نیز واجب است. می بینیم آن چه در چند هزار سال پیش یک باید بوده امروز نیز مسئله انسان ها است.
محمد
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۲۳ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۹
1
5
اتش نماد روشنایی و رهایی انسان از ظلمات است و نمادی برای خداست که راه را از چاه نمایان می سازد


اتش اولین و بزرگترین اکتشاف بشر است و بهترین نماد برای خداست.
دانیال
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۰:۴۳ - ۱۳۹۴/۰۵/۲۹
2
5
البته غیر از کرمان و یزد شیراز هم زرتشتی زیاده از جمله خودم. مهم تر از این رعایت قانون هست که وقتی پامون رو از در خونه گذاشتیم بیرون به کسی بدی نکنیم - طبیعت رو نابود نکنیم - حیوانات رو با چوب و سنگ نزنیم - به زن و دختر مردم نگاه بد نکنیم و حرف بد نزنیم و خیلی موارد دیگر که تو جامعه ما بیداد میکنه .
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۶:۵۹ - ۱۳۹۴/۰۵/۳۱
0
3
در گذشته های دور ایجاد آتش، کاری بسیار سخت و در بعضی شرایط کار غیر ممکن بوده است .تصور کنید همین حالا اگر بدون ابزار در طبیعت بخواهید آتش درست کنید چه کار سخت و تقریبا غیر ممکنی است. پس از آتش ایجاد شده مراقبت و پرستاری می کردند تا بتوانند در ومواقع لزوم از آن استفاده و بهر برداری کنند. در آتشکده آتش 24 ساعته روشن نگه داشته و مراقبت میشد و تا هر کس نیاز به آتش داشت از آن برای خانه و نیاز خود استفاده می کرد و از آتش آتشکده را به وسیله یک مشعل به خانه خود انتقال می داد.مثل کاری که با آتش اولیه بازی های المپیک می کنند.ایرانیان انسانهای خردمندی بوده اند زیرا در غیر این صورت بعید بوده چنین تمدن و فرهنگ پیشرفته ایی را ایجاد کنند.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۵۴ - ۱۳۹۴/۰۶/۰۵
0
1
این یکی از موارد اهمیت آتش بوده است که کاملا منطی و درست است.ولی به نطر من ایرانیان باستان خردمند و هوشیار بوده اند ولی امروزه بعید میدانم این چنین باشند.چون در طول زمان با ورود و هجوم فرهنگ های مختلف این فرهنگ تربیتی خرد محوری جامعه و خانواده، به فرهنگ تقلید محوری تغییر یافته است.
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار
نیازمندیها
بلیت هواپیما چارتر